چرا دشمن پروژه ایجاد تردید در نخبگان را دنبال می‌کند؟

به گزارش خبرگزاری حوزه، از جمله آثار غیرقابل انکار جنگ رمضان، ارتقای سطح میزان توجه همگان به مقولاتی همچون جنگ شناختی و نبرد ترکیبی و ابعاد و همچنین حوزه تأثیرگذاری آن است، کما این‌که به لحاظ شرایط و اقتضائات زمانی، پرداختن به این مباحث در وضع کنونی بیش از پیش در سطح رسانه‌ها و سکّوها و بسترهای فضای مجازی مورد توجه قرار گرفته است.

در این میان، یکی از این مقوله‌های مرتبط ناظر به حوزه و چگونگی تأثیرگذاری رسانه بر اراده و شناخت افراد به ویژه نخبگان جامعه است. این سخن تحلیلگران و کارشناسان جنگ شناختی را بارها شنیده‌ایم که "ذهن انسان میدان اصلی چنین نبردی است و رسانه، مهم‌ترین سلاح آن".

لزوم توجه به ابعاد و ساحت‌های مختلف جنگ ترکیبی

دکتر مهدی اسلامی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه امام صادق(ع) در همین رابطه ابراز داشت: مفهوم جنگ را نباید صرفاً به سطوح درگیری نظامی آن هم به شکل فیزیکی و مستقیم تقلیل داد چه آن که در همین روزها هر چند که در برخی زمینه‌ها، نظاره‌گر سکوت صحنه نبرد در بُعد نظامی هستیم اما تقابل دشمن با ملت ایران در زمینه‌ها و عرصه‌های دیگر به ویژه از منظر جنگ شناختی با شدت و پیچیدگی بیشتری تداوم دارد، به نحوی که باید گفت ساحات مختلف این تقابل، اینک در عرصه‌های رسانه، افکار عمومی، فرهنگ، اقتصاد، علم، فناوری، آموزش و حتی در لایه‌های هویتی و سبک زندگی پیگیری می‌شود.

وی افزود: به همین خاطر هنگامی که صحبت ازجنگ ترکیبی به‌میان می‌آید، باید توجه داشت که با مجموعه‌ای از فشارها و عملیات‌های توأمان روبرو هستیم که هدف آنها تضعیف قدرت ملی، اخلال در محاسبات جامعه و به تبع آن ایجاد اختلال در روند پیشرفت کشور عزیزمان است.

هدف دشمن، تضعیف قوه تفکر و تحلیل نخبگان است

وی همچنین گفت: از سوی دیگر یکی از اهداف مهم جنگ شناختی و ترکیبی، تحت تأثیر قراردادن نیروی محرّکه اراده و تضعیف قوه‌ی تفکر و تحلیل نخبگان حوزوی و دانشگاهی است. از این روست که دشمن اگر نتواند در میدان سخت به نتیجه لازم دست یابد، می کوشد تا اثر تخریبی خود را در میدان ذهن و ادراک، محاسبه و انگیزه افزایش دهد و طبعاً در این راستا سلسله اقداماتی را در دستور کار جدی خود قرار داده است؛ از تخریب مرجعیت‌های فکری و فرهنگی گرفته تا القای نااُمیدی و یأس، تحقیر توان داخلی، ایجاد شکاف میان نسل جوان و واقعیات پیشرفت کشور و همچنین تضعیف حس مسئولیت اجتماعی و ملی.

اسلامی یادآور شد: در واقع نیت و خواست دشمن این است که نخبه جامعه ما به‌جای آن‌که خود را عنصر مؤثر در ساخت آینده کشور بداند، دچار شک و تردید در توانایی‌های خود و ایضاً بدبینی نسبت به مسیر پیش‌رو شود.

مدرس دانشگاه همچنین خاطرنشان کرد: اهمیت این قضیه بدان جهت است که می‌دانیم نخبه حوزوی و دانشگاهی به جهت سرمایه شناختی قابل توجه مشتمل بر مؤلفه‌هایی چون تحلیلگری، پرسش‌گری و در نهایت بحث هدایتگری، نقش مرجع فکری برای دیگران به خصوص نسل جوان دارد، ضمن آن که به لحاظ عقلانیت و اثرگذاری اجتماعی در جایگاه و مرتبتی است که اگر ذهن او دچار تردید شود، اثر دومینویی این مسأله را بر لایه‌های دیگر اجتماع شاهد خواهیم بود.

تهدید را به فرصت تبدیل کنیم

وی ادامه داد: بر همین اساس چنانچه فرد نخبه و به تعبیری خواص جامعه، برخلاف خواست و غرض دشمن با اشرافیت نسبت به مقوله هویت و دارا بودن اصل باور عمیق و فهم درست نسبت به جایگاه خود در امر پیشرفت کشور دست به کنشگری فعال بزند، نه‌تنها در برابر آسیب‌ها و آفت‌های جنگ شناختی، مصون خواهد بود، بلکه خود به یکی از مهم‌ترین عناصر خنثی‌کننده طراحی دشمن در مقطع حساس کنونی تبدیل می شود و این ترجمان سخن معروف حاج قاسم سلیمانی است که معتقد بود در جنگ بهترین شرایط برای تبدیل تهدیدها به فرصت‌ها وجود دارد.

اسلامی همچنین تأکید کرد: در این میان از نخبگان متعهد که دل در گرو تعالی هر چه بیشتر این مُلک و مملکت دارند و به دنبال ارتقای شأن و هویت ایرانی در جهان هستند، انتظار می رود که بیش و پیش از سایرین در برابر موج روایت‌های تکرارشونده دشمن از "بی‌آیندگی" و ایجاد هراس از آینده نامطمئن ایستاده و فراتر از این ایستادگی، ایفاگر نقش کلیدی خود در تحقق فریضه جهاد تبیین با درنظر گرفتن شاخصه‌های نخبگی در سطح جامعه امروز باشند.

لزوم تقویت پیوند نخبگان با بدنه جامعه

دکتر یعقوب توکلی از اساتید دانشگاه و پژوهشگر مطالعات فرهنگی معتقد است: در وضعیتی که دشمن در سایه جنگ شناختی به دنبال القای بی‌آیندگی و بی‌هویتی است، نخبگان می‌بایست فضای گفت‌وگو و فهم متقابل را تقویت کنند و در این راستا الگوبرداری از شخصیت‌های برجسته حوزه و دانشگاه می‌تواند به بازسازی و احیای پیوند میان نخبگان و توده‌های مردم کمک شایان توجهی کند.

وی اضافه کرد: از سوی دیگر جامعه علمی و نخبگان می‌توانند با حمایت معنوی از مدافعان امنیت و تبیینِ منطق مقاومت، بزرگ‌ترین خدمت را به تداوم حیات علمی کشور انجام دهند، چه آن که نهاد علم در ایران، چه در ساحت حوزه و چه در ساحت دانشگاه، فقط زمانی می‌تواند مدعی امر تولید حقیقت باشد که کنار دفاع از هویت ملی بایستد.

نخبگان تماشاچی میدان نباشند

توکلی همچنین گفت: نخبگان، حوزویان، دانشگاهیان و اساتید و متخصصان نه‌تنها تماشاچی این میدان نیستند، بلکه فرماندهانِ جنگ نرم و تبیینی هستند که باید با شجاعت اخلاقی، میان تخصص علمی و تعهد ملی، پیوندی ناگسستنی برقرار سازند و به این وسیله به رسالت تاریخی خویش جامه عمل بپوشانند.

گزارش: سید محمدمهدی موسوی